طراحی وب سایت

در برنامه نویسی تحت وب به چند دسته از فناوری های برنامه سازی برای خلق یک نرم افزار کامل تحت وب نیاز است. دو مورد از آن را که پیش از این مطالعه کردیم یکی html برای نمایش قالب اصلی اطلاعات و زبانی به عنوان پایه برنامه سازی در وب است و دیگر xml به عنوان یک فناوری کارا برای توصیف داده ها. برخلاف xml و html که زبان های نشانه گذاری و توصیفی بودند و زبان برنامه نویسی نیستند، زبان هایی هستند که برای برنامه نویسی تحت وب طراحی شده اند و تمام یا اکثر خصوصیات یک زبان برنامه نویسی را دارند. می دانیم که در وب و دنیای اینترنت سیستم ها به 2 دسته کلی تقسیم می شوند؛ سرویس دهنده ها و سرویس گیرنده ها (کاربران) . سرویس دهنده ها، سیستم هایی هستند که سایت ها و داده های مربوط در آنها قرار می گیرند و کاربران می توانند با اتصال به سرویس دهنده ها، داده یا مطلب مورد نظر خود را از آن درخواست کرده و تحویل بگیرند. به طور کلی هر عملی که بخواهد در دنیای رایانه انجام شود باید به وسیله یک سیستم پردازش شود. در دنیای وب این پردازش ها به 2 بخش تقسیم می شوند. بخشی از اینها به عهده رایانه سرویس دهنده و بخشی دیگر به عهده سیستمی است که کاربران با آن به سرویس دهنده متصل می شوند. به برنامه ای که در سرویس دهنده اجرا می شود server side و برنامه ای که در رایانه کاربر اجرا می شود client side می گوییم. علت تقسیم پردازش ها دو دلیل عمده وجود دارد که بنا به آنها باید پردازش ها به دو قسمت سرویس دهنده و سرویس گیرنده تقسیم شوند. هنگامی که کاربری به سرویس دهنده متصل شده و درخواستی به آن ارسال می کند، سرویس دهنده درخواست آن را پردازش کرده و برمبنای آن یک سندhtml یا یک فایل دیگر برای او ارسال می کند. برای انجام این پردازش باید برنامه ای نوشته شود که با درخواست کاربران در سرویس دهنده اجرا شود، اما به دلیل آن که ممکن است در یک زمان عده زیادی به یک سرویس دهنده متصل شوند و درخواست های زیادی از آن داشته باشند، بار پردازشی سرویس دهنده افزایش خواهد یافت؛ بنابراین برنامه نویس با توجه به امکانات می تواند بخشی از این پردازش را به رایانه کاربران منتقل کند که این کار با برنامه نویسی سمت کاربر (client side) انجام می شود. به این ترتیب کاری را که سرویس دهنده باید برای مثلا 1000 کاربر به تنهایی انجام می داد، به خود آنها محول کرده است. این کار تاثیر چندانی در کار هر یک از کاربران نخواهد داشت. اما بار بسیار زیادی را از دوش سرویس دهنده برخواهد داشت.دلیل دیگر لزوم نوشتن برنامه های سمت کاربر، آن است که برخی کارها، ماهیتی دارند که حتما باید در رایانه کاربر انجام شوند و عملا پردازش آنها در سرویس دهنده ممکن نیست. مثلا برای این که رنگ صفحه نمایش باحرکت ماوس تغییر کند، باید پردازشی در رایانه کاربر انجام شود تا این کار را برایش انجام دهد و پردازش این کار در سرویس دهنده اثری در پی نخواهد داشت.بنابراین دو دسته از زبان ها برای برنامه نویسی سمت سرویس دهنده و سمت کاربر مطرح می شوند. jawa script محبوب ترین و پرکاربردترین زبان سمت کاربر، جاوا اسکریپت است که توانایی های بسیاری در برنامه های تحت وب دارد. این زبان، اسکریپتی و مفسری است و مفسر آن در واقع همین مرورگرهای وب هستند که از این زبان پشتیبانی می کنند.جاوا اسکریپت به دلیل شباهت اسمی با زبان جاوا، گاهی با آن اشتباه گرفته می شود. برخی نیز این گونه می پندارند که کدهای جاوای قابل استفاده در صفحات وب را جاوا اسکریپت می گویند. این تصور کاملا اشتباه است. این دو زبان در واقع دو زبان کاملا متفاوت هستند که از سوی دو شرکت مستقل ارائه شده اند و تنها شباهت اسمی دارند. البته گرامر و کدهای زبان جاوااسکریپت شباهت زیادی به زبان جاوا و c++ دارد. شاید این یکی از دلایلی باشد که افراد فکر می کنند این دو زبان از یک خانواده اند، در واقع زبان جاوا از سوی شرکت sun microsystem عرضه شده است و جاوا اسکریپت که قبلا بهmocha و livescript نیز معروف بوده است توسط شرکت netscape communications ارائه شده است.با استفاده از جاوا اسکریپت هم می توان به صورت ساخت یافته و هم شیء گرا برنامه نوشت. زمانی که netscape مرورگر وب خود را برای پشتیبانی از جاوا آماده می کرد، نام جاوا اسکریپت را به جایlive script انتخاب کرد که البته همین باعث سردرگمی افراد شد.افرادی نیزjscript را مخفف java script می پندارند که البته این تصور پیامدی در بر نخواهد داشت. اما در واقع jscript زبانی سازگار با جاوا اسکریپت است که توسط شرکت مایکروسافت ارائه شده است. اما این دو بسیار شبیه به هم بوده و کاملا با هم سازگارند و گاهی تفاوتی بین آنها احساس نمی شود. توانایی ها و قابلیت ها با گسترش اینترنت این نیاز احساس شد که html قدرت کافی نداشته و امکانات زیادی در اختیار طراحان وب قرار نمی دهد. این شد که از توانایی های زبانی چون جاوا اسکریپت استفاده شد. این زبان یک زبان ساده است که می تواند مستقیما در کدهای html قرار گیرد و همراه آن توسط مرورگرها تفسیر شود. به عبارتی کاربر مجبور نخواهد بود برای مشاهده صفحه های وب شامل جاوا اسکریپت، برنامه ای نصب کند یا از فایل جداگانه ای استفاده کند.تاکنون استانداردهای بسیاری به وجود آمده اند که ممکن است در بسیاری از جنبه ها از جاوا اسکریپت کارآمدتر باشند. اما این زبان همچنان یکی از محبوب ترین زبان ها و ابزارهای تحت وب است. یکی از بزرگ ترین مزیت های این زبان آن است که می تواند جلوه های تصویری و چند رسانه ای را با استفاده از کد به صفحات وب ببخشد و برای این کار به هیچ نوع نرم افزار جانبی دیگر نیاز ندارد. اما مثلا برای استفاده از جلوه های flash، real، quicktime و... باید نرم افزاری تحت عنوان پلاگین (plug in) به مرورگر خود اضافه کنید. ضمن این که به دلیل گستردگی کاربرد و محبوبیت این زبان مرورگرهای مختلف پشتیبانی خود را از این زبان بهبود بخشیده و در نگارش جدید محصولات خود، امنیت مرورگرهای خود را در برابر حملات نفوذگرها از طریق این زبان، افزایش می دهند.جاوا اسکریپت توانایی های بسیار زیاد و قابلیت های فراوانی دارد، اما در میان طراحان آماتور وب از این زبان تنها برای جذاب تر کردن ظاهر سایت و بهبود امکانات مربوط به واسط کاربر استفاده می شود، اما کاربران حرفه ای تر علاوه بر این امکانات ترجیح می دهند که بخشی از وظایف سرویس دهنده را با استفاده از این زبان به رایانه کاربر منتقل کنند تا به این ترتیب سرعت پاسخگویی صفحات وب خود را افزایش دهند.برخی از امکانات و قطعه کدهای پرکاربرد در سایت های مختلف به صورت آماده وجود دارند که افراد می توانند بدون دانش برنامه نویسی از آنها استفاده کنند و بر قابلیت های سایت یا بلاگ خود بیفزایند. برخی نیز با اعمال تغییر کوچکی قابل به کارگیری هستند، اما توجه کنید که از میان کدها و امکانات موجود در سایت ها، تنها آنهایی را که نیاز دارید، استفاده کنید و هر آنچه را که جذاب بود نباید در سایت خود قرار دهید. این کار چند اثر در پی خواهد داشت. یکی آن که حجم کدهای متصل به سند وب شما افزایش یافته و ممکن است باعث کند شدن عملکرد سایت شما شده و به این ترتیب از محبوبیت آن کاسته شود. ضمن این که برخی کدها باعث بروز ناامنی در سایت شما می شوند که باید آگاهی لازم در انتخاب آنها را کسب کنید. همچنین ممکن است به کارگیری ناصحیح دو قطعه کد بدون آگاهی، موجب ناسازگاری و بروز مشکل منطقی در نحوه کار سایت شما شود. بنابراین در این زمینه باید آگاهی لازم را کسب کرده و دقت کافی به خرج داد.شاید این گونه تصور شود که چون این زبان یک زبان اسکریپتی است، امکانات واقعی یک زبان برنامه نویسی را نداشته و کم قابلیت است، اما باید بدانیم که این زبان علاوه بر توانایی هایی که امروزه به دفعات از آن استفاده می شوند، قابلیت هایی نیز دارد که از دید بسیاری از برنامه نویسان حتی افراد حرفه ای پنهان مانده است و انعطاف پذیری زیاد آن، باعث شده است که به یک زبان فوق العاده تبدیل شود.

منبع : جام جم آنلاین  تاریخ : 5   آبان   1387  شاخه : برنامه نویسی